Ervaren brug- en sluisoperators scherp houden in een vakgebied waar regels en inzichten voortdurend in beweging zijn. Dat is waar de permanente her- en bijscholingscursus (PHB) wet- en regelgeving om draait. Sinds afgelopen najaar hebben 142 operators de training gevolgd. Onlangs namen we een kijkje bij een van de klassikale lesdagen. “De kracht van deze cursus zit in de combinatie van e-learning, praktijkgerichte scenario’s en interactie met collega’s uit andere regio’s,” zegt teamleider Jesse de Klerk van de provincie Drenthe.
De PHB bestaat uit veertien leerdoelen binnen de wet- en regelgeving. Omdat deze leerdoelen niet altijd direct met elkaar samenhangen, is gekozen voor een opzet met veertien losse scenario’s. De cursus combineert e-learning met een klassikale bijeenkomst om de dialoog te verdiepen. Bijzonder is de inzet van microgames en storytelling. De focus ligt niet alleen op kennisoverdracht, maar vooral op het uitdagen van de professionals. Zo wordt ook jarenlange ervaring aangescherpt met actuele inzichten. Dit maakt het leren effectiever voor deze doelgroep.
Microgames
De zestien cursisten die vandaag aanwezig zijn op de lesdag hebben vanuit huis of de werkplek de e-learning via het NNVO-leerplatform gevolgd. Zij zijn werkzaam als brug- en sluisoperator in heel Nederland: van Drenthe tot Zeeland. Aan de hand van microgames is spelenderwijs hun parate kennis getest. Ook zijn ze uitgedaagd om onder tijdsdruk keuzes te maken. Zo werd zichtbaar op welke gebieden kennis mogelijk is weggezakt en waar versterking nodig is. Docent Tim van Duuren bespreekt de leerdoelen met de cursisten en vraagt wat ze moeilijk of juist makkelijk vonden. Per leerdoel krijgt iedereen de kans om zijn of haar ervaringen te delen.
Verschillen per werkgebied
Al snel wordt duidelijk dat er per werkgebied verschillen bestaan. Een aantal cursisten deelt de ervaring dat schippers soms al bij het sein rood-groen gaan varen, in plaats van netjes te wachten totdat het sein op groen staat. Tim van Duuren, zelf ook actief brug- en sluisoperator, heeft deze ervaring juist niet binnen zijn werkgebied. Hij grijpt dit voorbeeld aan om een bruggetje te maken naar de wet- en regelgeving: “Door rood-groen varen is juridisch gezien net zo strafbaar als door rood varen. Als operator ben je echter bevoegd om aan de schipper te vertellen dat hij kan doorvaren, ook al staat het sein nog niet op groen.”
Nieuwe ontwikkelingen
Andere onderwerpen die besproken worden zijn onder meer de lichtsignalen, etherdiscipline, de stappen van de kolkindeling en het geven van verkeersaanwijzingen. Behalve de leerdoelen is er tegen het einde van de ochtend ook aandacht voor recente ontwikkelingen binnen het vakgebied. Zo vertelt de docent over het project Smart Patrol van Rijkswaterstaat. Binnen dit project wordt kunstmatige intelligentie (AI) ingezet voor het detecteren van onveilige situaties bij bruggen. Daarnaast is er aandacht voor detectie op de brug, waarbij warmtebeeldcamera’s worden gebruikt om personen te detecteren. Tot slot komt het overzichtsbeeld op de sluis aan bod. Met hooggeplaatste camera’s is het mogelijk om een totaalbeeld van het te bedienen object in één beeld te presenteren.
Verdiepende praatplaten
Na de lunch is het tijd voor verdere verdieping. Aan de hand van zogenoemde ‘praatplaten’ (visuele kaarten) bespreken de cursisten in kleine groepen bepaalde scenario’s. Deze scenario’s zijn vergezeld van vijf gerichte vragen. De deelnemers verkennen hierbij samen verschillende benaderingen. Na afloop worden de praatplaten klassikaal doorgenomen en bespreekt elke groep de conclusies.
Interactie met collega’s
Cursist Ad de Kool, werkzaam als brug- en sluisoperator voor de provincie Zuid-Holland, kijkt met een positieve blik terug op de interactieve lesdag. “Toen ik met de e-learning begon, moest ik wel wennen aan het gaming-element. Voor mij is dit gewoon mijn werk en dat neem ik serieus. De microgames vond ik daarom minder goed passen bij het werk wat ik doe. Ook merkte ik dat niet alles uit de e-learning één op één aansluit bij onze dagelijkse praktijk. Juist door die verschillen per regio vind ik de klassikale trainingsdag een onmisbaar vervolg op de e-learning. Door de interactie met collega’s uit andere werkgebieden zie je ineens hoe anders de praktijk kan zijn. En dat is heel leerzaam.”
Volgens Ad heeft de docent de lesdag ongecompliceerd en luchtig gebracht: “Er is volop gelegenheid om met elkaar in gesprek te gaan over de dagelijkse praktijk en dat werkt prettig. Ook het bespreken van nieuwe technologische ontwikkelingen vond ik interessant. Techniek en bediening veranderen continu. Het is goed om daar samen bij stil te staan.”
Effectief en waardevol
Ook deelnemer Jesse de Klerk, teamleider bij de provincie Drenthe, is blij met de her- en bijscholingscursus. “De kracht van deze cursus zit in de combinatie van e-learning, praktijkgerichte scenario’s en interactie met collega’s uit andere regio’s. De e-learning is lekker interactief, niet alleen maar dom stampen. Onze mensen waren enthousiast en hebben de online training zonder problemen doorlopen. De klassikale dag biedt ruimte om praktijkervaringen te delen, inzichten uit te wisselen en bewust stil te staan bij veiligheid en richtlijnen. Met de scenario’s laat je mensen nadenken over situaties waarin je eventueel van de regels afwijkt en wat de juridische consequenties kunnen zijn.” Volgens Jesse maakt juist deze combinatie de training effectief en waardevol.
