Vijf jaar geleden trad Pieter Kuijt aan als directeur van NNVO. In die periode maakte de organisatie een professionaliseringsslag. De kwaliteit van opleidingen werd structureel verbeterd en NNVO groeide uit tot een stevig verankerd opleidingsinstituut in de sector. Hoe kijkt Pieter terug op die intensieve jaren en waar ziet hij de grootste uitdagingen voor een sector die razendsnel digitaliseert? “NNVO is meer dan een opleidingsinstituut. Met onze expertise ondersteunen we organisaties bij het borgen van vakmanschap. Dat is cruciaal nu de veiligheid van vitale infrastructuur op en rond de vaarwegen en de Noordzee onder druk staat.”
Welke verwachtingen had je toen je bij NNVO aan de slag ging?
“Mijn verwachting was dat ik met een relatief kleine organisatie verder kon professionaliseren en van daaruit kon bouwen. Dat is ook precies wat we hebben gedaan, al kwam er meer bij kijken dan ik vooraf had ingeschat. Ik kwam van de Rotterdam School of Management van de Erasmus Universiteit, waar ik verantwoordelijk was voor de korte commerciële bedrijfskundeopleidingen. In deze academische omgeving was ik gewend aan de dynamiek van een grote organisatie, waar alles op grote schaal gebeurde. Bij NNVO ontdekte ik juist de kracht van kleinschaligheid en betrokkenheid. Ik trof toegewijde medewerkers aan, die samen nog niet echt een team waren, maar wel veel potentie hadden. Daarnaast zag ik dat de manier waarop opleidingen waren ingericht en hoe afspraken met afnemers waren vastgelegd, verbetering nodig had.”
Welke verbeteringen waren volgens jou nodig?
“Een belangrijk punt was de modulaire opleiding tot brug- en sluisoperator, waarbij cursisten losse modules volgden. Dat concept was ooit logisch, maar sloot niet meer aan bij onze ambitie om mensen uniform en toekomstgericht op te leiden. Ook was onze ICT-infrastructuur kwetsbaar: veel maatwerk, lastig te onderhouden en weinig gebruiksvriendelijk. Tegelijkertijd bood dit de kans om een mooie verandering met elkaar te gaan maken. Het team had daar ook zin in en onze participanten waren bereid om samen stappen te zetten. Mijn voorganger, interim-directeur Johan van Breda, heeft daarin een belangrijke basis gelegd. Hij heeft in een lastige fase gezorgd voor stabiliteit en vertrouwen binnen de organisatie.”
‘De strategie gaf richting: NNVO moest een erkend topopleidingsinstituut worden dat bijdraagt aan veilig vaarwegbeheer’
Wat waren toen de eerste stappen?
“We zijn gestart met quick wins. Kleine, praktische verbeteringen die direct verlichting brachten in de dagelijkse operatie. Ook hebben we HR-processen gedigitaliseerd en administratieve lasten verminderd. Het doel in die eerste fase was vooral om medewerkers te ontzorgen, zodat zij zich konden richten op hun kerntaak: het leveren van goede opleidingen. Maar de belangrijkste stap was het ontwikkelen van een heldere strategie. Samen met het bestuur hebben we in 2021 scherp gekregen waar NNVO naartoe wilde. De kern van die strategie was eenvoudig: een kwalitatief hoogwaardig, erkend opleidingsinstituut zijn, met als doel bij te dragen aan veilig vaarwegbeheer, tegen acceptabele kosten.”
Hoe heb je die strategie vormgegeven?
“Door de ambities te vertalen naar concrete acties, samen met medewerkers en afnemers. We hebben werkgroepen ingericht en dat heeft uiteindelijk geleid tot een projectportfolio, waarin alle strategische doelen zijn omgezet in projecten en verbeterinitiatieven. Dat portfolio bracht orde in de ambities: medewerkers wisten van elkaar wie waaraan werkte en hoe dat bijdroeg aan het grotere doel. Niet iedereen is daar dagelijks mee bezig, maar het vormt nog steeds de basis van ons werk. Hoewel we ook te maken kregen met relatief veel personeelswisselingen, brachten nieuwe collega’s frisse blikken en aanvullende expertise. Op terreinen als ICT hadden we lange tijd te weinig kennis in huis. De afgelopen jaren hebben we dat stap voor stap verbeterd. Dat alles kost tijd, zeker in een omgeving met veel afnemers en een sterke afhankelijkheid van hun dynamische praktijk.”
Wat hebben die projecten en verbeterinitiatieven uiteindelijk opgeleverd?
“Als ik nu terugkijk, durf ik te zeggen dat de kwaliteit van onze opleidingen en onze dienstverlening meer dan goed op orde is. Natuurlijk kan het altijd nog beter, maar we voldoen aan wat je van een professioneel opleidingsinstituut mag verwachten. Dat zien we ook terug: afnemers zijn tevreden en het aantal klachten is minimaal. Dat is misschien wel het mooiste resultaat.”
‘We hebben een sterk, betrokken team dat dagelijks het verschil maakt’
Waar ben je het meest trots op als je terugkijkt op vijf jaar NNVO?
“Op de mensen. Dat is echt het belangrijkste. Ik ben trots dat het gelukt is om een sterk, betrokken team neer te zetten met deskundige medewerkers die elke dag het verschil maken voor onze afnemers en participanten. Daarnaast ben ik trots dat we NNVO een duidelijk perspectief hebben gegeven. We zijn meer dan een uitvoeringsorganisatie. Met onze expertise ondersteunen we organisaties bij het borgen van vakmanschap. We voegen echt waarde toe aan de sector. Dat zie je bijvoorbeeld bij de seminars die we organiseren. Het is misschien een klein onderdeel van wat we doen, maar het laat zien dat we zichtbaar zijn en verbinding creëren. Zowel inhoudelijk als onderwijskundig wordt onze expertise steeds vaker gevraagd. Ook de uitkomsten van de driejaarlijkse audit door de Examenkamer stemmen trots: zij waren zeer positief over onze open cultuur en het hoge kwaliteitsniveau van de opleidingen en examens.”
Wat vroeg de afgelopen jaren het meeste van jou als leider?
“De afstemming met participanten en afnemers. We hebben veel stakeholders en spreken hen vaak individueel. Dat kost tijd en energie, zeker als belangen uiteenlopen. We hebben nog niet de ideale structuur gevonden om dat efficiënt te organiseren. Daarnaast hebben ziekte en personeelsverloop binnen het team veel gevraagd, omdat de impact daarvan in een kleine organisatie groot is.”
Zijn er zaken die je niet hebt bereikt, maar wel had willen bereiken?
“Ik had graag verder willen zijn in de gezamenlijke strategische afstemming met afnemers. Operationeel loopt het goed, maar op tactisch en strategisch niveau kan de samenwerking nog sterker. Tegelijkertijd ben ik trots dat we nieuwe samenwerkingen zijn aangegaan, bijvoorbeeld met De Vlaamse Waterweg en de Kustwacht. Dat we naast het verbeteren van de basis ook zulke stappen hebben kunnen zetten, vind ik bijzonder.”
Wat zijn de belangrijkste uitdagingen voor de komende jaren?
“2026 zie ik als een overgangsjaar. We ronden nog verschillende projecten af, zoals de vernieuwing van de VTS-simulator en de ontwikkeling van de opleiding tot nautisch toezichthouder. De vraag naar opleidingen lijkt wat af te nemen na een periode van grote drukte. Dat roept de vraag op hoe robuust onze organisatie is bij lagere volumes. Het is daarom goed om door te groeien. Niet om het groeien zelf, maar om continuïteit te waarborgen en minder kwetsbaar te zijn.”
‘Verkeersbegeleiding op zee wordt steeds belangrijker en vraagt om internationale samenwerking’
“Onze kern blijft het opleiden van beroepsprofessionals. Dat moeten we blijven doorontwikkelen, zeker gezien digitalisering, veranderende functies en nieuwe leervormen. Simulatoren, e-learning, AI en een meer coachende rol van docenten worden steeds belangrijker. Daarnaast zie ik strategische kansen. We zijn sterk aan de safety-kant, maar security – waaronder cybersecurity – wordt steeds relevanter. Denk aan verstoring van waterwegverkeer of digitale kwetsbaarheden. Ook daar kunnen wij mogelijk toegevoegde waarde leveren, bijvoorbeeld bij het opleiden van kleine, specialistische doelgroepen waarvoor geen markt bestaat.
Verder kunnen we meer betekenen in didactische ondersteuning. We hebben een sterk team van onderwijskundig adviseurs en kunnen andere organisaties helpen bij het ontwikkelen, beoordelen en accrediteren van hun opleidingen en examens. Kortom, NNVO is klaar voor een volgende stap.”
Welke rol zie je voor NNVO in internationale ontwikkelingen?
“De ontwikkelingen op de Noordzee zijn cruciaal. Verkeersbegeleiding op zee wordt steeds belangrijker en vraagt om internationale samenwerking. We werken al intensief samen met België en de Kustwacht, maar ik geloof dat we op termijn toewerken naar een Eurocontrol – vergelijkbaar met de luchtvaart – voor de Noordzee. NNVO wil daarin, samen met partners als de Kustwacht, een rol spelen vanuit onze kennis en ervaring.”
Tot slot: wat motiveert jou persoonlijk om je hier elke dag voor in te zetten?
“Dat zijn echt de mensen en natuurlijk de nautische sector waarin we opereren. We hebben een klein, maar superleuk team met korte lijnen en veel betrokkenheid. Ik vind het een razend interessante sector waarin van alles gebeurt. Het is complex, maar boeiend, met veel stakeholders en voortdurende veranderingen. Juist die dynamiek maakt het werk betekenisvol.”
